به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از نشنال جئوگرافیک، این یک خط داستانی رایج در حفاظت است که گونه جدیدی کشف می‌شود و قبل از نام‌گذاری آن، دانشمندان متوجه می‌شوند در معرض خطر است.
این همان داستانی است که در مورد یکی از جدیدترین میمون های زوزه کش جهان با نام علمی Alouatta matogrossensis اتفاق افتاد. قبل از اینکه یک تیم بین‌المللی از دانشمندان یافته‌های خود را برای اعلام گونه‌های جدید آمریکای جنوبی در نشریه علمی Communications Biology منتشر کنند، به پروژه Projeto Reconecta رسیدند؛ ابتکاری که هدف آن ساخت پل‌های طنابی متعددی برای عبور از جاده‌های برزیل است. این گذرگاه ها به عنوان گذرگاه ایمن برای حیوانات در سایه بان جنگل های بارانی عمل می کنند و مناطق جدا افتاده یک اکوسیستم بکر را به هم می پیوندند.
در میان هزاران عکس دوربین تله ای از پل های حیات وحش که به عنوان گذرگاه استفاده می شوند؛ دانشمندان کاپوچین ها، مارموست ها و میمون های تیتی را مشاهده کردند اما در میان آنها یک غریبه وجود داشت و آن گونه جدید به نام matogrossensis بود.
«فرناندا آبرا»، بوم‌شناس جاده و کاوشگر نشنال جئوگرافیک که پروژه Reconecta را هدایت می‌کند، گفت: «همه ما از اینکه فرصت‌های عبور امن را برای گونه‌های میمون جدید فراهم می‌کردیم شگفت‌زده شدیم.»
«رومینا باتیستا»، زیست‌شناس تکاملی در مؤسسه ملی تحقیقات آمازون و یکی از نویسندگان این مطالعه، گفت: «این تصاویر بسیار مهم بودند، زیرا می‌دانستیم که در آن منطقه پروژه‌ای برای کمک به این حیوانات وجود دارد و جریان ژن آنها را در مناطق پراکنده حفظ می‌کند. این امر تأثیر زیادی بر حفظ این گونه کاملاً جدید دارد که ما توصیف کردیم.»
میمون های زوزه کش از بزرگترین نخستی‌سانان در نیمکره غربی هستند که در سراسر آمریکای مرکزی و جنوبی یافت می‌شوند و به خاطر صداهای بسیار بلند بیش از ۱۰۰ دسی‌بل خود شناخته می‌شوند. آنها صدای خود را آنقدر بلند می‌کنند که می‌توان آنها را از کیلومترها دورتر شنید اما یافتن این گونه جدید هنوز به کار طاقت‌فرسایی نیاز داشت.
گونه جدید از این میمون ها (Alouatta matogrossensis) در ایالت ماتو گروسو برزیل که نام خود را از این ایالت گرفته است، در جنگل‌های بارانی آمازون جنوبی یافت می‌شوند و کمی تیره‌تر و قرمزتر از نزدیکترین خویشاوند خود هستند.
این مطالعه جدید شواهد ژنتیکی را از دهه‌ها نمونه‌های یافت شده در سراسر آمازون گردآوری کرده و نشان می‌دهد که این جمعیت احتمالاً بیش از نیم میلیون سال گونه مستقل خود را داشته‌اند، که از یک طرف توسط رودخانه‌ها و از طرف دیگر توسط سرادو، یک اکوسیستم ساوانای گرمسیری، از هم جدا شده‌اند.
مانند سایر گونه‌های این منطقه، آنها احتمالاً در معرض خطر جدی هستند. «ژان بوبلی»، محقق همکار این مطالعه و نخستی‌شناس دانشگاه سالفورد انگلستان و کاوشگر نشنال جئوگرافیک، می‌گوید: «آنها در مکانی یافت می‌شوند که جنگل در بدترین شکل خود در کل برزیل قرار دارد.»
در ماتو گراسو، گسترش صنعت کشاورزی از نظر تاریخی منجر به برخی از بالاترین نرخ‌های جنگل‌زدایی در سراسر آمازون شده است. در طول دهه‌ها، زیستگاه طبیعی برای محصولات سویا و مراتع چرای گاو پاکسازی شده است. حتی جاده‌هایی که از طریق مناطق دورافتاده ساخته شده‌اند، برای جدا کردن حیوانات از یکدیگر کافی هستند. آبرا می‌گوید که پل طنابی که گونه جدید میمون (Alouatta matogrossensis) روی آن مشاهده شده است، در آلتا فلورستا، یک مرکز شهری کوچک اما رو به رشد قرار دارد. آبرا می‌گوید: «شهرها در حال بزرگتر شدن هستند. بنابراین کشاورزی، مزارع کشاورزی و ماشین‌های بیشتری در همه جا وجود دارد.» این به معنای تلفات جاده‌ای بیشتر در میان نخستی‌ها است.
در حالی که دانشمندان هنوز این گونه را به طور رسمی در فهرست اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت قرار نداده‌اند، بوبلی معتقد است که بر اساس وضعیت تخریب شده محیط زیست محلی، «این گونه یا در معرض خطر انقراض است یا به شدت در معرض خطر انقراض قرار دارد».
پیش از این، دانشمندان فرض می‌کردند که میمون زوزه‌کش موجود در عکس آبرا بخشی از یک گونه قوی و رایج به نام میمون زوزه‌کش قرمز پوروس (Alouatta puruensis) است. اثبات اینکه این گونه جدیدی با پراکندگی کمتر است، شاید منابع و فوریت بیشتری را برای نجات آن فراهم کند.
بوبلی نزدیک به ۳۰ سال است که در حال کاوش در آمازون است و نمونه‌هایی از نخستی‌سانان را جمع‌آوری می‌کند و هنوز هم از تنوع زیستی که همچنان پیدا می‌کند، شگفت‌زده است. در واقع، این مقاله جدید نه یک، بلکه دو گونه جدید زوزه‌کش را نام می‌برد و تعداد کل گونه‌های زوزه‌کش را که محققان تاکنون شناسایی کرده‌اند به ۱۶ گونه می‌رساند. گونه دوم که اکنون «آلواتا ایروی» نامیده می‌شود، در شمال آمازون زندگی می‌کند. نام آن از کلمه‌ای برای میمون زوزه‌کش در زبان بومی یانومامی گرفته شده است و به نظر می‌رسد حدود ۷۰۰۰۰۰ سال قدمت دارد و همچنین توسط یک رودخانه از جمعیت گونه خویشاوند خود جدا شده است.
و بنابراین، این مطالعه بار دیگر تأثیر شدید خطوط تقسیم در جنگل‌های بارانی را تأیید می‌کند. ویژگی‌های طبیعی مانند رودخانه‌ها می‌توانند در طول صدها هزار سال تنوع زیستی عظیمی ایجاد کنند؛ همانطور که موانع مصنوعی مانند جاده‌ها می‌توانند آن را در عرض چند نسل از بین ببرند.
بوبلی می‌گوید: "ما واقعاً باید در اینجا مراقب باشیم، زیرا نمی‌توانیم بدون دانستن آنچه در آنجا بوده، از میان مناطق عبور کنیم."
در همین حال، آبرا می‌گوید پل‌های او اکنون به سه گونه میمون که اخیراً کشف شده‌اند، کمک می‌کنند: میمون Alta Floresta titi که در معرض خطر انقراض است و اولین بار در سال ۲۰۱۹ توصیف شد؛ میمون Schneider's marmoset که در سال ۲۰۲۱ کشف شد؛ و حالا گونه جدیدmatogrossensis. به نظر می‌رسد که این پل‌ها تاکنون در جلوگیری از مرگ و میر ناشی از تصادفات جاده‌ای مؤثر بوده اند.
اینکه دانشمندان هنوز در حال یافتن گونه‌های جدیدی از میمون‌های بزرگ و پرسروصدا هستند، بوبلی را به فکر فرو می‌برد که همه موجودات ناشناخته و پنهانی‌تر مانند سوسک‌ها، پروانه‌ها و غیره نیز در انتظار کشف شدن هستند؛ البته اگر بتوانیم اکوسیستم‌های آنها را دست نخورده نگه داریم.
